Ο μύλος του Γορμού και το κεφάλι της Γκλάβας…

Φωτογραφία του 1898 με Βησσανιώτες να ψαρεύουν στο Μύλο του Γορμού

(Πατήστε στην εικόνα για μεγέθυνση)

Στη Βήσσανη [...Γιά το άλεσμα των σιτηρών υπήρχαν δυο κοινοτικοί νερόμυλοι, ο ένας στο Ποτάμι—ο κυριώτερος—καί ο άλλος στή Γκλάβα. 'Όταν  δέ για διαφόρους λόγους δεν έπαρκούσαν αυτοί, τότε κατέφευγαν και στο μύλο του Λαχανοκάστρου. Στον πρώτο πολλές φορές συγκεντρώνοντο πολλά αλέσματα καί κατ’ ανάγκην οι ενδιαφερόμενοι διανυκτέρευαν εκεί ακολουθώντας τη σειρά τους. Πλάϊ άπο τον μύλο αυτόν βρίσκονταν ή Νεροτρουβιά και γύρω αρκετή έκτασις πού καλλιεργούσε ποτιστικά ό μυλωνάς...]

Σπύρος Στούπης-"ΠΩΓΩΝΗΣΙΑΚΑ ΚΑΙ ΒΗΣΣΑΝΙΩΤΙΚΑ"-1972

***

Το κεφάλι της Γκλάβας ευρίσκεται στην Λαμπάνιτσα κοντά στην παλιά στρούγκα Φραστανών, είναι δε ίσια με δυό αλώνια και το βάθος περίπου 40 μέτρα κατά ομολογία τσομπαναραίων…

Το κεφάλι αυτό είναι οι πηγές του ποταμού Γορμού, που ενώνεται με τον Θύαμι ή Καλαμά στον κάμπο της Βελλάς και χύνονται στο Ιόνιο πέλαγος.

Περίπου 500 μέτρα παρακάτω ήταν ο μύλος του χωριού μας με 10 στρέμματα  γής. Παρακάτω ήταν ο μύλος Φραστανών μετά του Λαχανακάστρου, απέναντι του Αβδελιάρη, της Ρουψιάς ο Παληόμυλος στον Ξερόλακκο καταλήγοντας στο μύλο του Γορμού. Τον δικό μας δηλαδή, ο οποίος δεν σταματούσε όλο το χρόνο ενώ οι άλλοι εκόβονταν γιατί εστέρευε η γκλάβα το καλοκαίρι ...Όλοι τώρα αυτοί οι μύλοι κατέρευσαν, θύματα και αυτοί της γενικότερης εγκατάλειψης και των συγχρόνων κυλινδρομύλων... 

Αρχίζοντας από το δικό μας μύλο της Γκλάβας, όπου ήταν ένα πελώριο κτήριο χωρισμένο στη μέση, με δύο μύλους και το άλλο με νεροτρουβιές και μαντάνια. Ήταν προσηλιακός, όπου οι χωριανοί μας άπλωναν τις βελέντζες για στέγνωμα, αυτός ο μύλος εγνώρισε πολύ νταλαβέρι, γιατί άλλεθαν εκεί όλα τα Ριζά με τους περίφημους μυλωνάδες από την Βελτσίστα και νυν Κληματιά, τελευταίος ήταν στο απόγειο της δόξας του ο καημένος ο Νάσιο Γκέλης ή μυλωθρός όπως τον έγραφε ο μακαρίτης ο Μπάμπας στα πρακτικά της Κοινότητας για να πληρώσει το νοίκι .

Οι παληοί Βησσανιώτες είχαν κτίσει το κεφάλι με ισχυρό πέτρινο τοίχο και με δύο τρύπες ο οποίος σώζεται μέχρι σήμερα. Για να χύνεται το περίσσευμα του νερού στο ποτάμι και το άλλο το διοχέτευαν με ισχυρό πέτρινο αύλακα μέχρι το μύλο. Με άλλο αυλάκι διοχέτευαν το νερό στο μύλο η Κάτω Μερόπη, 500 μέτρα παρακάτω του δικού μας, ήταν οι μύλοι αυτοί γραφικώτατοι, αφού χαιρόμασταν εμείς παιδιά να πάμε. Με γεφύρι πολύ στερεό, επειδή ο μύλος ήταν απέναντι. Το γεφύρι όμως αυτό ήταν ξύλινο. Γιαυτό οι χωριανοί κάθε 15 - 20 χρόνια που χαλούσε πλήρωναν και το ξαναφτιάχνανε.

Το 1942 που ήταν το αντάρτικο απεφάσισαν να ξαναφκιάσουν το γεφυρι καινούργιο...

Έβαλαν λοιπόν σαρτζήδες [Σημ. δική μου: μάλλον εννοεί εργάτες που χειρίζονταν την σιάρα-εύκαμπτο μακρύ πριόνι που χρειαζόταν δύο στον χειρισμό του] στον 1ον τον Αη Γιάννη και έβγαλαν τις γρέντες, υποχρεώνοντας όλους τους κατοίκους, νέους και γέρους, να τις μεταφέρουν 2 ώρες μακρυά. Με τις γρέντες όμως σβαρίζοντας γίνονταν 5 ώρες δρόμος…

Οι ματσαράγκες τα στελέχη του ΕΑΜ όλοι δάσκαλοι, δεν ήρθαν να βοηθήσουν καθόλου, μόνο διαταγές έδιναν. Εγώ με τρεις άλλους, τον Πήλιο Γκότση εν ζωή, τα Μίχο  Στέφο και τον Βαγγέλη Μπούμπα μακαρίτηδες, επήραμε μια γρέντα 8 - 10 μέτρα μάκρος και πάχος 40 πόντους τετράγωνη με 4 σύρματα καρφωμένα για να τη σέρνωμε. Επεθαίναμε ώσπου να την πάμε στα μύλο χωρίς παπούτσια ξυπόλυτοι με το κουρκούτι μόνο. Ενώ αυτοί, τα στελέχη, ήταν παπουτσωμένοι, καλοντυμένοι και καλαφαγωμένοι…Σπουδαίες ισότητες διεκήρυτταν οι αθεόφοβοι...

Εκινήσαμε τα πρωί από τον Αη Γιάννη ζβαρίζοντας τη γρέντα οι 4 τον κατήφορο, Σκαμνιές, Δοκίμια, Λαμπάνιτσα, καβαλαρώνοντας σκαρπιά, λάκκους και μη χειρότερα Θεέ μου…

Κατά αραιά διαστήματα καθόμασταν για να ξεκουραστούμε. Και τότε ο Μίχο Στέφος είπε την ιστορική κουβέντα που δεν θα την ξεχάσω ποτέ:

«Τί είναι αυτό που έπαθα εγώ, αυτό δεν τόπαθα με τους Τούρκους και να το πάθω από τους δικούς μας, γέρος άνθρωπος, και αεί από δασκάλου;».

Εμείς όταν το ακούσαμε ξεκαρδιστήκαμε απ’ τα γέλια, τόση εντύπωση μας έκανε αυτός ο λόγος...

Αυτά προς το παρόν. 

ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΑΡΜΠΥΡΟΣ-εφημερίδα "Η ΒΗΣΣΑΝΗ"-Φ14-1990

***

Χρόνια τώρα  διατηρείται στο χωριό μας ακόμη η παράδοση των εκδρομών στο Γορμό συνήθως μετά τις ημέρες του Πανηγυριού τον 15Αύγουστο...Κατηφορίζοντας εκεί λίγο μετά τον Αη Θανάση...Ψαράκια και νοστιμότατες καραβίδες να καταναλώνονται επι τόπου...Και μερικές βουτιές για τους τολμηρούς στις πιο βαθιές "οβίρες"...

Ο Γορμός ενέπνευε και τον αείμνηστο συγχωριανό μας Γ. Ναστόπουλο να γράψει το ωραίο ποίημα που ακολουθεί:

ΓΟΡΜΟΣ

Στο Πλάι, στα Καρβατσαριό

και στα Κλωθογυρίσματα

που πρασινίζει η ζελενιά

κι ανθίζουν οι ασφάκες,

οι πέρδικες γλυκολαλούν

και λούζονται στον ήλιο

τον έρωτά τους διαλαλούν

και χαίρονται οι διαβάτες.

Τα πλατανάκια του Γορμού

λυγίζουν τα κλαριά τους

να δροσιστούν, να γυαλιστούν,

να ιδούνε τη θωριά τους.

Στη ρήγανη παντρεύονται

αιθέριες πεταλούδες

και δυο ψαράδες γεύονται

μια τηγανιά πλακούδες.

Οι βρύσες στη χαλικαριά

χαϊδεύουν τα καρδάματα

ιτιές σκορπάνε τους ανθούς

μεσ' των νερών τα νάματα.

Και ο Γορμός αγέρωχος

κυλάει τα νερά του

στο χρόνο αναλλοίωτος

ζει με τα όνειρά του…

Γιάννενα Απρίλης του 1983

[http://lianolithara.blogspot.gr/2014/10/blog-post_85.html]

***

Η ίδια φωτογραφία με εκείνη στην κορυφή του κειμένου και το πίσω μέρος της όπου υπάρχει και μαρτυρία για τα εικονειζόμενα πρόσωπα...

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ-ΨΗΦΙΚΗ ΕΠΕΞΡΓΑΣΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ Χ.Κ.

Η "μεγάλη" καμπάνα...

Η “ΜΕΓΑΛΗ” ΚΑΜΠΑΝΑ

Τη μέρα της Απριλιάτικης εκείνης νύχτας της Ανάστασης σκορπιόνταν από τους ανθούς των ακακιών κι απ' τα καριοφύλλια στον περίβολο της εκκλησίας. Φλογάτη η κουτσουπιά στον σχολικό κήπο και θλιβερή η μονωδία του γκιώνη στα κλωνάρια του πλάτανου.

Όλα συγκλίνουν εκεί γύρω από το ναό κι όλα συνθέτουν την ατμόσφαιρα του θρήνου στον ενταφιασμένο Θεάνθρωπο.

Μέσα στην εκκλησιά ψέλλονταν ακόμα οι καταβασίες. “Κύματι θαλάσσης...” κι οι χωριανοί με τις άσπρες λαμπάδες στα χέρια βρίσκονταν σε αναμονή να πάρουν το νέο φως απ' τ' αδυτα του ιερού του ναού.

Σε μια στιγμή αφού όλα τα κόκκινα κεριά σβήστηκαν και σκοτάδι απλώθηκε στους θόλους της εκκλησίας, πρόβαλε απ' την “ωραία πύλη” η αχνή σιλουέτα του Παπά-Νικόδημου ντυμένου στα λαμπρά του άμφια, που κρατώντας το τρικέρι με τ' ανέσπερο φως βροντοφώνησε το “Δεύτε λάβετε φως”! Το άγιο φως μεταδόθηκε αστραπιαία στις άσπρες αναστάσιμες λαμπάδες από χέρι σε χέρι. Η εκκλησιά λούστηκε απ' αυτό. Ύστερα ο παπάς ακολουθούμενος από τους ψάλτες και το εκκλησίασμα κατευθύνθηκε στην υπαίθρια ξύλινη εξέδρα σέρνοντας τα γέρικα πόδια του. Αφού θυμιάτισε και ανάγνωσε το Ευαγγέλιο, ξεστόμισε το χαρμόσυνο, το θριαμβικό “ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ”.

Όλων τα πρόσωπα γέμισαν από χαρά και ιλαρότητα, όλων οι καρδιές πλημμύρισαν από αγαλλίαση κι ευφροσύνη.

Κι' οι καμπάνες διαλάλησαν σ' όλο το χωριό το μήνυμα της Ανάστασης. Ταυτόχρονα ο ορυμαγδός των βαρελότων των παιδιών συντάραξαν τον περίβολο και τη χαγιάτα και ξέσκισαν τα πέπλα της μέχρι τότε γαλήνιας νύχτας.

Τότε συνέβηκε κάτι το απρόσμενο, κάτι το συγκλονιστικό!

Στο καμπαναριό ανεβασμένα μερικά παιδιά καταγίνονταν με το βάρεμα της “μεγάλης” και της μικρής καμπάνας. Στη “μεγάλη” ο Νίκος ο Νιάρος και στη μικρή ο Μήρος του Στούπη.

Ξαφνικά ο Νίκος αφηνιασμένος σαν άλλος Κουασιμόδος άδραξε γερά την αλυσίδα της “Μεγάλης” κι' αφού “κουτζιουρίστηκε” δυο-τρεις φορές γύρισε την καμπάνα γύρω στον άξονά της.

Κείνο που διατυμπάνιζε από μέρες, πραγματοποιήθηκε. “Θα τη γυρίσω τη “μεγάλη”, πού θα μου πάει” έλεγε.

Όμως η “Μεγάλη” που στηρίζοντα σε ξύλινες γρέντες κι ίσως σαρκοφαγωμένες απ' το χρόνο, ξέφυγε από τον αρμό της κι άρχισε να γκρεμίζεται μέσα σε άγριο αλαλαγμό, να τρυπάει το ξύλινο πατάρι του καμπαναριού, να χάνεται μέσα στο κενό και να βυθίζεται πέφτοντας στο παχύ στρώμα χαλικιών του πυθμένα του καμπαναριού. Αυτό ήταν που την έσωσε!

Τα παιδιά ζάρωσαν κατατρομαγμένα στα μακρουλά τοξωτά ανοίγματα του καμπαναριού. Η Μεγάλη δεν έπαθε τίποτα. Ούτε ένα ράγισμα. Αλλά κι απ' τα παιδιά κανένα δεν έπαθε τίποτε, εκτός από ένα ελαφρό χτύπημα του Μήρου στο λαγκόνι κι' ένα γρατσούνισμα στο μάγουλο του Νιάρου.

Το κακό μαθεύτηκε σ' όλο το εκκλησίασμα. Στην αρχή απ' αυτί σ' αυτί κι ύστερα όλοι αναδεύτηκαν μ' ανησυχία. Μερικές μανάδες έσκουξαν. “Ούϊ! Τα παιδιά! Φουρτούνα μας! Τα παιδιά!..”. Όμως το θαύμα της Ανάστασης είχε γίνει. Σταυροκοπήθηκαν όλοι σαν ο Παπα-Νικόδημος τους καθησύχασε κι έτσι συνεχίστηκε η λειτουργία.

Η “μεγάλη” έμεινε για λίγο καιρό εκεί κάτω στον πυθμένα του καμπαναριού χωμένη στα χαλίκια σε κοινό θέαμα, ώσπου οι χωριανοί την ανέβασαν και τη στέριωσαν καλύτερα στη θέση της με σιδερένια περαστάρια.

Χωρίς να χάσει τη γλυκειά της λαλιά εξακολουθεί ακόμα να στέλνει αρμονικά με τη “μικρή” αδελφή της, τα μηνύματα της χαρά ή της λύπης και να καλεί τους πιστούς στο ναό του Αη-Νικόλα.

Γ. ΝΑΣΤΟΠΟΥΛΟΣ
ΓΙΑΝΝΙΝΑ
ΟΚΤ/87

Πηγή:http://lianolithara.blogspot.gr/2014/10/blog-post_41.html

Και το χειρόγραφο του συγχωριανού μας Γ. Ναστόπουλου:

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΨΗΦΙΑΚΗ  ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ-ΦΩΤΟ Χ.Κ.

ΔΕΛΤΤΙΟ ΤΥΠΟΥ-Κραυγή αγωνίας των ακριτικών χωριών Ηπείρου...

                                          ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

(Κραυγή αγωνίας των ακριτικών χωριών Ηπείρου)

          Αθήνα, 24 Μαρτίου 2017  

Οι Ομοσπονδίες που εκπροσωπούν τους χιλιάδες απόδημους 210 ακριτικών χωριών της Ηπείρου, μαζί με τους Δημάρχους Κόνιτσας και Πωγωνίου, που εκπροσωπούν τους διαβιούντες στα χωριά αυτά, οργάνωσαν στο ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΗΠΕΙΡΩΤΩΝ, στις 13 Μαρτίου 2017 ανοικτή συγκέντρωση, με θέμα "Η κατάργηση της αστυνόμευσης των 210 ορεινών χωριών προκαλεί ανασφάλεια,  πληθυσμιακή και οικονομική ερήμωσή τους και επιφέρει συρρίκνωση των εθνικών μας συνόρων σε βάθος 30 χιλιομέτρων".

            Στην εκδήλωση αυτή που έγινε, για να εκφρασθεί η κραυγή αγωνίας των κατοίκων των χωριών αυτών, από τις συνεχείς κλοπές, διαρρήξεις οικιών, εκκλησιών και μοναστηριών και τη λεηλασία των μικροοικονομικών μονάδων, και εκτέθηκαν μελετημένες και τεκμηριωμένες απόψεις για τη διάσωση των ακριτικών χωριών μας, με προτάσεις για την φύλαξη των συνόρων και την αστυνόμευση της παραμεθόριας περιοχής.

            Η ανασφάλεια που νοιώθουν οι ακρίτες μας, από την πλήρη έλλειψη της αστυνόμευσης των περιοχών, με την κατάργηση και του τελευταίου Α.Τ. Πυρσόγιαννης, τους οδηγεί στην εγκατάλειψη της γενέθλιας γης τους, τα χωριά τους, και επιφέρει την πλήρη πληθυσμιακή ερήμωση και την οικονομική ασφυξία, που θάχει ως αποτέλεσμα τη συρρίκνωση των εθνικών μας συνόρων κατά 30 χιλιόμετρα, τώρα που η θωράκισή τους κρίνεται επιβεβλημένη.

Στη συγκέντρωση αυτή, ως συνδιοργανωτές της, παραβρέθηκαν οι Δήμαρχοι Κόνιτσας, Ανδρέας Παπασπύρου και Πωγωνίου, Κώστας Καψάλης, ο Πρόεδρος της Π.Σ.Ε. Γεώργιος Δόσης, οι πρώην Πρόεδροι της Π.Σ.Ε., Ιωάννης Ζώης και Παύλος Κοσοβίτσας, ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Τζουμερκιωτών, Χρήστος Λαναράς και εκατοντάδες απόδημοι των περιοχών αυτών, που γέμισαν την μεγάλη αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου Ηπειρωτών. Παραυρέθηκαν επίσης εκπρόσωποι των κομμάτων που προσκλήθηκαν, ήτοι ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης και Προστασίας του Πολίτη, Δημήτρης Αναγνωστάκης, ο βουλευτής Ιωαννίνων Κώστας Τασούλας, ως εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας, ο Γεώργιος Κουτουλάκης, εκπρόσωπος της Ένωσης Κεντρώων, ο Ευστράτιος Ανθόπουλος, εκπρόσωπος των Ανεξάρτητων Ελλήνων, ο Κώστας Ζιώγας, εκπρόσωπος του ΚΚΕ, κ.τ.λ.

            Στην αρχή της εκδήλωσης το λόγο έλαβε ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Κόνιτσας Μιχαήλ Μαρτσέκης, ο οποίος εκ μέρους των Ομοσπονδιών, προσδιόρισε το πλαίσιο της όλης συζήτησης, δηλώνοντας ότι οι Ομοσπονδίες που διοργανώνουν την συγκέντρωση εκπέμπουν "σήμα κινδύνου". Τα ακριτικά χωριά μας είναι εντελώς απροστάτευτα και οι εναπομείναντες κάτοικοί τους, νοιώθουν και είναι εγκαταλελειμμένοι στο έλεος κακοποιών και εγκληματικών στοιχείων. Η ανασφάλεια που ένοιωθαν ως τώρα οι ακρίτες μας δίνει τη θέση της στον τρόμο και προκαλεί τη φυγή, από τον τόπο τους, γι΄ αυτό και οι παραμεθόριες περιοχές μας σε λίγο θα παρουσιάζουν όψη ερημωμένης  πολιτείας. Δεν θα μείνει κανείς στον τόπο του, όσο κι αν φωνάζουν οι άνθρωποι της εξουσίας για αποκέντρωση και ανάπτυξη της υπαίθρου. Εκφράζοντας την αγωνία των κατοίκων και τον τρόμο που τους προκαλεί η έλλειψη της συνοριακής φύλαξης και της αστυνόμευσης, τόνισε τα εξής: Οι Ομοσπονδίες μελέτησαν το όλο θέμα της ερήμωσης των χωριών μας, οφειλόμενη στην εγκατάλειψή τους από την Πολιτεία και κατάρτισαν σχετική τεκμηριωμένη μελέτη αποτροπής της περαιτέρω συρρίκνωσής τους, προτείνοντες ως λύση την "ένταξη των περιοχών μας στο θεσμό της παραμεθόριας περιοχής" που ενσωμάτωσε η Κυβέρνηση στο νέο αναπτυξιακό νομοσχέδιο, όπως ανακοίνωσε ο Υπουργός Οικονομίας κ. Γ. Σταθάκης στο πρακτορείο 104,9 FM και αφορά μία ζώνη βάθους 30 χιλιομέτρων από τα σύνορα. Η ένταξη των περιοχών μας στο θεσμό αυτό της παραμεθόριας περιοχής, θα παράσχει κίνητρα για την εγκατάσταση επιχειρηματικών δραστηριοτήτων στις απομακρυσμένες αυτές περιοχές, που θα τονώσουν την οικονομική αλλά και πληθυσμιακή αύξηση, που για να επιτευχθούν πρέπει να οργανωθεί η πλήρης αστυνόμευση της περιοχής, η οποία σε συνδυασμό με την φύλαξη των συνόρων θα εξασφαλίσει το ασφαλές περιβάλλον που θα επιτρέψει τη λειτουργία του σχεδιασμού οικονομικής ανάπτυξης και της πληθυσμιακής πύκνωσης και ασφάλειας.

            Για τα θέματα αυτά, μίλησαν και οι εκπρόσωποι των Ομοσπονδιών, ήτοι ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συλλόγων και Ενώσεων Πωγωνίου Γρηγόρης Άρμπιρος, ο οποίος αναφέρθηκε στις καθημερινές κλοπές και διαρρήξεις που γίνονται στα χωριά μας που ερημώνουν και που οι λιγοστοί κάτοικοι που διαμένουν ακόμη σ΄ αυτά, ζουν με το φόβο ριζωμένο στην ψυχή τους και ότι επιβάλλεται να διασφαλισθεί η συνοριακή φύλαξη πέρα από την ενίσχυση της αστυνόμευσης, όπως ειδικώτερα θα εκθέσει το πρόβλημα αυτό ο Δήμαρχος Πωγωνίου, Κώστας Καψάλης.

            Στη συνέχεια το λόγο έλαβαν η Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Αδελφοτήτων Μουργκάνας, Ζωή Ντρούκα, η οποία αναφέρθηκε ιδιαίτερα και στο θέμα της επιβαλλόμενης οικονομικής ανάπτυξης των περιοχών και ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συλλόγων Καλαμά, Κώστας Στεργίου, αναφέρθηκε στην πρωτοβουλία των τεσσάρων Ομοσπονδιών, οι οποίες μελέτησαν το όλο θέμα της ερήμωσης των παραμεθόριων χωριών και κατάρτισαν σχέδιο με προτάσεις, που αν εφαρμοσθούν θα σωθούν τα ακριτικά χωριά από τον αφανισμό.

            Ο Δήμαρχος Πωγωνίου, Κώστας Καψάλης, δήλωσε ότι ήρθε από τον μακρινό δήμο Πωγωνίου, για να ενώσει με τους απόδημους του δήμου του, την αγωνία του για την έλλειψη της ασφάλειας των ακριτικών χωριών, τόσο από την μη φύλαξη των συνόρων, που επιτρέπει την εύκολη είσοδο της εγκληματικότητας από την γείτονα χώρα Αλβανία, όσο και από την έλλειψη της επαρκούς αστυνόμευσης των χωριών. Τόνισε, ότι οι δήμοι Κόνιτσας, Πωγωνίου, Φιλιατών και Νεοχωρίου, συνεργάζονται στενά για την αντιμετώπιση των θεμάτων που απασχολούν της κατοίκους της παραμεθορίου περιοχής και έρχονται σε επαφή με τις αρμόδιες Αρχές, εκθέτοντες σ΄ αυτές τα προβλήματα και προτείνοντας λύσεις. Τόνισε ιδιαίτερα ότι η πρωτοβουλία αυτή των Ομοσπονδιών, καλά οργανωμένη, με την οποία οι Δήμοι θα συνεργαστούν, θα επιφέρει τις επιθυμητές λύσεις για την εμπέδωση του αισθήματος ασφαλείας στους κατοίκους. Ο Δήμαρχος Κόνιτσας, Ανδρέας Παπασπύρου, εξέφρασε τα συγχαρητήριά του για την πρωτοβουλία αυτή των Ομοσπονδιών, που έρχεται επίκουρη με τις πρωτοβουλίες των δήμων των περιοχών μας και επισήμανε ιδιαίτερα το γεγονός ότι η μεγάλη έκταση και η ιδιαίτερη γεωμορφολογία του εδάφους που καλύπτει η ζώνη ευθύνης του Α.Τ. Πυρσόγιαννης, αποτελούν σημαντικούς παράγοντες που δυσχεραίνουν την αστυνόμευση της περιοχής, ενώ παράλληλα δεν συνοδεύεται από κανένα δημοσιονομικό όφελος, ούτε εξοικονόμηση προσωπικού, καθώς το Α.Τ. στεγάζεται σε κτίριο, το οποίο έχει παραχωρηθεί δωρεάν.

            Ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης, Δημήτρης Αναγνωστάκης, αναφέρθηκε στο ενημερωτικό σημείωμα που συνέταξε  η Αστυνομική Διεύθυνση Ηπείρου και στο οποίο βασίσθηκε και η διάρθρωση της Αστυνομικής δύναμης, στο οποίο περιγράφεται ή θεσμοθετημένη, με το νέο νόμο, αστυνόμευση της παραμεθορίου περιοχής, δηλαδή τα δύσβατα σύνορα με την Αλβανία, συνολικού μήκους 182 χλμ. αστυνομεύονται με τα δύο Α.Τ. Δελβινακίου, του Δήμου Πωγωνίου και της Κόνιτσας, και με πέντε τμήματα συνοριακής φύλαξης. Πάντως δήλωσε, για να κάμψει τις διαμαρτυρίες που διατυπώθηκαν για την εντεινόμενη διασυνοριακή εγκληματικότητα και το έντονο αίσθημα ανασφάλειας των κατοίκων, ότι θα αναμείνει τις προτάσεις που θα προκύψουν από τη συγκέντρωση, οι οποίες θα μελετηθούν και στο μέτρο του εφικτού, θα ικανοποιηθούν.

            Ο Κώστας Τασούλας, αναφέρθηκε στο όλο θέμα, το οποίο δήλωσε ότι το γνωρίζει καλά και δήλωσε ότι η πρωτοβουλία των Αποδημικών Οργανώσεων και των δήμων της περιοχής, να συγκροτήσουν επιτροπή μελέτης του όλου θέματος της διασυνοριακής φύλαξης και της επαρκούς αστυνόμευσης της παραμεθορίου περιοχής, ώστε να εμπεδωθεί το αίσθημα ασφαλείας στους κατοίκους, ήταν επιβεβλημένη και θα αποβεί χρήσιμη, ο ίδιος δε δεσμεύθηκε να προωθήσει στο κόμμα του τις προτάσεις που θα προκύψουν από την ανοικτή αυτή και πολυπληθή συγκέντρωση.

            Ο εκπρόσωπος του Κόμματος Κεντρώων Γιώργος Κουτουλάκης, δήλωσε ότι είναι εθνική ανάγκη να θωρακισθεί η παραμεθόρια περιοχή της Ηπείρου και θα περιμένει τα πορίσματα και τις προτάσεις της συγκέντρωσης για να τα προωθήσει στο Κόμμα του.

Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκαν και οι παρεμβάσεις των εκπροσώπων των άλλων κομμάτων.

Μετά το πέρας της συζήτησης η συγκέντρωση διακόπηκε για δέκα λεπτά για να διατυπωθούν, το πόρισμα, οι προτάσεις και η συγκρότηση της Επιτροπής.

Στη συνέχεια, ο προεδρεύων της συγκέντρωσης, εκπρόσωπος των Ομοσπονδιών, ανέγνωσε στους παριστάμενους τις εξής προτάσεις:

             Διαπιστώσεις: Σ΄ όλη την παραμεθόριο περιοχή, επικρατεί φόβος, ανασφάλεια, αίσθημα εγκατάλειψης από πλευράς Κράτους και απογοήτευση. Αυτά τα συναισθήματα διακατέχουν τους λίγους πια κατοίκους των ακριτικών χωριών. Τα χωριά μας είναι εντελώς απροστάτευτα και οι λιγοστοί εναπομείναντες κάτοικοί τους είναι αφημένοι στο έλεος κακοποιών και εγκληματικών στοιχείων, που είτε είναι εισαγόμενοι από την Αλβανία, λόγω της έλλειψης συνοριακής φύλαξης, είτε είναι κακοποιά στοιχεία που δρουν ελεύθερα, λόγω της παντελούς έλλειψης της αστυνόμευσης. Η κατάσταση αυτή σε συνδυασμό και με την απογύμνωση της υπαίθρου από όλες τις δημόσιες υπηρεσίες, ερημώνει τα χωριά στα οποία δεν θα μείνει κανείς, με άμεσο κίνδυνο τη συρρίκνωση των εθνικών μας συνόρων, τώρα που επιβάλλεται η θωράκισή τους.

             Προτάσεις:  Πρέπει να θωρακιστεί η παραμεθόριος περιοχή με άμεση λήψη μέτρων, όπως α) Φύλαξη των συνόρων με επανασύσταση στρατιωτικών φυλακίων κατά μήκος των συνόρων, ώστε να παρεμποδίζεται η ελεύθερη είσοδος Αλβανών κακοποιών στοιχείων στην περιοχή μας, β) Επανασύσταση και λειτουργία αστυνομικών τμημάτων, ενισχύοντας τα απαραίτητα υλικοτεχνικά μέσα (οχήματα, όπλα, θερμικές κάμερες, διόπτρες, αλεξίσφαιρα γιλέκα, εκπαιδευμένους σκύλους, γ) Ένταξη όλης της παραμεθόριας περιοχής στο "θεσμό της παραμεθόριας περιοχής", που ενσωμάτωσε η Κυβέρνηση στο νέο αναπτυξιακό νομοσχέδιο, όπως δήλωσε στο Πρακτορείο 104,9 FM ο Υπουργός Οικονομίας Γ. Σταθάκης και αφορά ζώνη βάθους 30 χιλιομέτρων από τα σύνορα. Η ένταξη της περιοχής μας στο θεσμό αυτό, θα ωφελήσει σημαντικά τα χωριά μας, γιατί θα συνδυασθεί αναγκαίως με πληρέστερη αστυνόμευση και δ) Συγκροτείται μόνιμη Επιτροπή προώθησης της άνω πρότασης, συντονισμού και ενίσχυσης κάθε αναπτυξιακής προσπάθειας και εφαρμογής μέτρων συνοριακής φύλαξης και αστυνόμευσης των ακριτικών χωριών μας.

            Η Επιτροπή θα αποτελείται από: 1) τους Προέδρους των Ομοσπονδιών α) Μιχαήλ Νικ. Μαρτσέκη, β) Γρηγόρη Άρμπιρο, γ) Ζωή Ντρούκα και δ) Κώστα Στεργίου, 2) τους Δημάρχους Κόνιτσας, Ανδρέα Παπασπύρου και Πωγωνίου, Κώστα Καψάλη και 3) τον Πρόεδρο του Δ.Σ. της Π.Σ.Ε. Γεώργιο Δόση. Στην Επιτροπή μπορεί να προστίθενται και άλλα άτομα, όταν κριθεί αναγκαίο.

            Η επικοινωνία με την Επιτροπή θα γίνεται:

Μιχαήλ Μαρτσέκης, Λυκούργου 9, Αθήνα, ΤΚ. 10551

FAX-τηλ.: 210.3249057 – κιν. 6972075844

email: m.martsekis@yahoo.com

(και με κάθε Πρόεδρο των Ομοσπονδιών).

            Οι παριστάμενοι στη πολυπληθή συγκέντρωση, ενέκριναν ομόφωνα όλες τις διαπιστώσεις και τις προτάσεις και διαβεβαίωσαν τις Ομοσπονδίες ότι είναι πρόθυμοι και θα συμπαρασταθούν σε κάθε τυχόν δυναμική κινητοποίηση που θα αποφασισθεί για να ... συγκινηθεί η Πολιτεία.  

Για τις Ομοσπονδίες

α) Μιχαήλ  Μαρτσέκης   β) Γρηγόρης Άρμπιρος    γ) Ζωή Ντρούκα    δ)Κων.Στεργίου       

     Ομοσπονδίες:                                                                  
                        -Αδελφοτήτων Επαρχίας Κόνιτσας
                        -Αδελφοτήτων & Ενώσεων Πωγωνίου
                        -Αδελφοτήτων Μουργκάνας
                        -Συλλόγων Καλαμά

Οπισθογραφή σε "καρποστάλι"...

Ενδιαφέρον δεν παρουσιάζουν μόνο οι παληές φωτογραφίες που έχουμε στο συρτάρι μας φυλαγμένες για να θυμόμαστε αγαπημένα πρόσωπα, τόπους και εποχές, αλλά πολλές φορές και αυτά που γράφουν πίσω τους ...στην άλλη όψη!!!

Μια από τις πλέον εντυπωσιακές οπισθογραφές σε παλιές φωτογραφίες είναι η παρακάτω που ανήκει σε νεαρό νιόπαντρο Μεγγουλίτη μετανάστη στην Κωνσταντινούπολη. Ο ίδιος τη στέλνει στη σύζυγο και τα δυο μικρά κορίτσια του στο χωριό «ως Ενθύμειων Κων/λης τη 16 Απρηλίου Λαπρή το 1933». 

Γράφει το «καρποστάλι» του γεμίζοντας ασφυκτικά ολόκληρη την πίσω επιφάνεια και σε όλες τις κατευθύνσεις. Άσχετα αν κάποιοι στίχοι μπορεί να είναι αντιγραφή ή όχι, η έκφραση του οπισθογράφου μας με το πλούσιο ερωτικό περιεχόμενό της πιστοποιεί όσα και κάτι απο τον χαρακτήρα του ατόμου που στελνει την φωτογραφία...

Ενθύμειων Κων/λην τη 16 Απριλήου Λαπρή το 1933.Μην Με μαλλώνεις μάτια μου και μην παραπονιέσαι λαβε το καρποσταλι μου για να παριγοργέσαι ρότα τον πεύκο όσες φορές βαθειά τον ξερριζώνουν μα οι πιο βαθειές η ρίζες του ούδε ξαναφυτρόνουν ρότα κα μηά γλυκειά βραδιά το ερωτηκό τα ηδώνη η πρότη αγάπη αν χάνεται και δεν ξαναφυτρώνη Και την καυμένη μου καρδιά γύρνα ύστερα και ρότα η μαύρη αν δεν αγάπησε εσένα πρώτα πρώτα.Ξέναι στα ξένα που γυνάς ποιος στρώνη που κημάσε πιος μαγυρέβη που δηττνάς και μένα δεν θυμάσε στρόνο την κουβετούλα μου και πέφτω κε κημούμε και την αγάπη την μικρήν αυτήνε συλογιούμαι...Ελα να ζήσης μικρούλα μου με το χασαπάκι και να μας βλέπουν τοτε του γάλακτος αρνάκι... 

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο εικοσιεξάχρονος τότε παραπάνω οπισθογράφος επτά χρόνια αργότερα σκοτώθηκε στον Ελληνοϊταλικό πόλεμο στρατιώτης το 1940 στο Καλπάκι, κοντά στη γενέτειρά του. Το «καρποστάλι» του βρέθηκε σε συστάρι μιας γωνιάς της Αθήνας, ανεκτίμητο φυλαχτό όσων τον είχαν αγαπήσει και παρά τα χρόνια δεν λησμονούσαν. Η Πολιτεία αναγνωρίζοντας τον ηρωισμό και τη θυσία του στεφανώνει κάθε χρόνο τον ανδριάντα του στο χωριό Βήσσανη...

Πηγή : Το θαυμάσιο βιβλίο του Αναστ. Μηλιώνη "Φωτογραφιών Οπισθογραφίες"

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ-ΦΩΤΟ Χ.Κ.